Meksika'da Deprem Hazırlığı: Alerta Sísmica Öncesi ve Sonrası
Sismik uyarı her depremde aynı süreyi sağlamaz. Güvenli bölge, tahliye kararı, aile iletişim planı ve bina hasarı kontrolü önceden belirlenmelidir.
Meksika’nın farklı bölgelerinde deprem riski aynı değildir; binanın yaşı, zemini ve tahliye düzeni de kişisel riski değiştirir. Özellikle Mexico City’de duyulan Alerta Sísmica, bazı uzak kaynaklı depremlerde sarsıntıdan önce zaman kazandırabilir. Ancak her deprem için uyarı gelmeyebilir, uyarı ile sarsıntı arasındaki süre sabit değildir ve telefon uygulaması tek başına güvenlik planı sayılmaz.
İyi hazırlık, alarm çaldığında ilk kez ne yapacağınızı tartışmamak demektir. Evin, işyerinin ve okulun ayrı koşullarını gözden geçirin; bina yönetiminin ve yerel sivil koruma biriminin talimatlarını öğrenin.
Sarsıntıdan önce alanı hazırlayın
Devrilebilecek kitaplık, televizyon ve ağır rafları uygun biçimde sabitleyin. Yatak ve oturma alanlarının üstünde ağır çerçeve veya kırılabilir eşya bırakmayın. Gaz, su ve elektrik kapatma noktalarını öğrenin; yalnızca güvenliyse ve yetkili talimatı varsa müdahale edin.
Aile planında şunlar yazılı olsun:
- bina içindeki daha düşük riskli bölgeler ve açık tahliye yolu;
- dışarıdaki buluşma noktası ile mahalle dışında ikinci nokta;
- herkesin arayacağı şehir dışı ortak irtibat kişisi;
- çocuk, yaşlı, engelli birey ve evcil hayvanlar için sorumluluk paylaşımı;
- en az birkaç gün yetecek su, gerekli ilaç, fener, radyo ve şarj kaynağı;
- kimlik ve sigorta bilgilerinin güvenli fiziksel veya şifreli dijital kopyası.
Binanın acil çıkışını eşya ile kapatmayın. Tatbikatta asansör yerine belirlenen merdiven ve toplanma noktasını kullanın. Yeni bir eve taşınırken kiralama belgeleri kadar binanın sivil koruma planını da sorun; konut dosyası için Meksika’da ev kiralama rehberimize bakabilirsiniz.
Alarm veya sarsıntı başladığında
Alarm duyulduğunda binanızın resmî planını uygulayın. Güvenli ve yeterli zaman varsa düzenli biçimde tahliye edin; merdivenlerde koşmayın, itmeyin ve geri dönmeyin. Çıkmak daha tehlikeliyse önceden belirlenmiş düşük riskli bölgede korunmak gerekebilir. Pencerelerden, cephelerden, asılı cisimlerden ve devrilebilecek mobilyalardan uzak durun.
Sarsıntı başladıysa panikle merdivene veya sokağa koşmak ek risk yaratabilir. Araçtaysanız yüksek bina, köprü, ağaç ve enerji hatlarından uzak güvenli bir yerde durun. Kıyı bölgesinde güçlü veya uzun süren sarsıntı hissederseniz yerel tsunami talimatını izleyerek yüksek bölgeye yönelin; resmî uyarıyı beklemek her durumda güvenli olmayabilir.
Telefonu tahliye sırasında kullanmayın. Güvene ulaştığınızda kısa mesaj veya veri tabanlı iletişim, şebeke yoğunluğunu azaltabilir. Yaralanma, yangın veya yakın tehlike varsa 911 rehberimizdeki konum sırasını kullanın.
Sarsıntıdan sonra binaya hemen dönmeyin
Artçı sarsıntılar olabilir. Gaz kokusu varsa ateş, anahtar veya elektrik düğmesi kullanmayın; ortamdan çıkıp 911’e haber verin. Hasarlı kablo, cam ve gevşek cephe parçalarından uzak durun. Yetkili makam güvenli olduğunu söylemeden belirgin hasarlı yapıya dönmeyin.
Duvar çatlağının fotoğrafını güvenli bir noktadan çekmek yararlı olabilir, ancak yapısal güvenliği gözle kendiniz ilan etmeyin. Bina hasarını belediyenin sivil koruma ve yapı birimlerine bildirin. Kiracıysanız ev sahibine yazılı kayıt bırakın; sigorta varsa olay numarası, fotoğraflar ve masrafları saklayın.
Uyarı bilgisini resmî kanaldan doğrulayın
Sosyal medyadaki tahmin, ekran görüntüsü ve zincir mesajları resmî uyarı sanmayın. Mexico City için SGIRPC resmî portalındaki erken uyarı ve rehberleri izleyin. Ulusal hazırlık ve sarsıntı sonrası adımlar için CENAPRED’in deprem açıklamasını kullanın. Bulunduğunuz eyaletin risk atlasını ve sivil koruma hesabını ayrıca kaydedin; çünkü yerel tahliye ve barınak bilgisi şehirden şehre değişir.