Meksika Haksız İşten Çıkarma: İki Aylık Süre

Meksika’da işverenin “yarın gelme”, sisteme erişimi kapatma veya vardiyadan çıkarma eylemi, belgenin başlığından bağımsız olarak iş ilişkisinin sona erdirildiğini gösterebilir. Çalışanın imzaladığı istifa ise sonucu değiştirebilir. Bu nedenle ilk amaç hemen bir rakam kabul etmek değil, ayrılığın kim tarafından, hangi tarihte ve hangi gerekçeyle yapıldığını kanıtlamaktır.

Ley Federal del Trabajo’nun 47. maddesi, işverenin haklı neden iddiasında davranışları ve tarihleri yazılı bildirmesini; bildirimin çalışana veya yetkili Tribunal’e iletilmesini düzenler. Usul ve gerekçe yoksa despido injustificado iddiası doğabilir. Her uyuşmazlık otomatik olarak haksız fesih değildir; işverenin gösterdiği neden ve kanıt somut dosyada incelenir.

İlk 48 saatte kayıtları koruyun

İşe giriş tarihi, puesto, salario, jornada, manager, son çalışılan gün ve fesih anını kronolojik yazın. Contract, pay slip, banka yatışı, IMSS alta/baja bilgisi, roster, erişim kapatma bildirimi ve fesih mesajını saklayın. Şirket sistemine yetkisiz biçimde girmeyin veya müşteri/ticari sır indirmeyin; kendi çalışma ilişkinizi gösteren meşru kayıtlarla sınırlı kalın.

Boş sayfa, tarihsiz renuncia, “yalnız ödeme alındısı” denilen geniş feragat veya anlamadığınız convenio imzalamayın. Belgeyi fotoğraflama/kopya alma talebiniz ve verilen yanıt da kayıt olsun. İşveren eşyasını teslim ederken kalem kalem tutanak ve kendi kopyanızı isteyin.

Fesih sözlü olduysa aynı gün tarafsız bir dille doğrulama mesajı gönderin: kimle, saat kaçta görüştüğünüzü, size işe dönmemenizin söylendiğini ve yazılı bildirimi istediğinizi belirtin. “Kendi isteğimle ayrıldım” gibi kabul etmediğiniz bir ifadeyi tekrarlamayın. İşyerine geri çağrılırsanız tarih, görev, ücret ve vardiya koşullarını yazılı teyit edin; güvenlik riski yoksa sırf dosya yaratmak için talimatı görmezden gelmeyin.

Reinstalación ve indemnización aynı talep değildir

LFT 48, uygun durumda çalışanın işine iade (reinstalación) veya üç aylık ücret temelindeki indemnización talep edebilmesini düzenler; ayrıca süreç, salarios vencidos ve faiz için özel kurallar içerir. Görev türü, güven ilişkisi, hizmet süresi ve diğer istisnalar sonucu etkileyebilir. İnternetteki tek bir “severance calculator” ile nihai tutar kabul etmeyin.

Finiquito, çalışılmış ücret, orantılı aguinaldo, vacaciones ve prima vacacional gibi ayrılık tarihinde zaten doğmuş kalemlerin hesabıdır. Haksız fesih indemnización’ı ile aynı değildir. Ödeme teklifinde her kalemin adı, hesap bazı, gün sayısı, vergi/kesinti ve net tutar ayrı yazılmalıdır. Finiquito ve liquidación rehberimiz bu tabloyu kurar.

İki aylık süreyi bekletmeyin

PROFEDET, haksız fesih taleplerinde iki aylık sürenin önemini açıkça hatırlatır. İç HR görüşmesi, sözlü ödeme vaadi veya belge beklemek süreyi kendiliğinden güvenceye almayabilir. Fesih gününü netleştirip gecikmeden yetkili conciliación/mahkeme yolu ve sürenin durması-kesilmesi etkisini bir uzmanla doğrulayın.

PROFEDET’e kimlik, employer adı-adresi, contract, ücret kanıtı, IMSS kaydı, fesih bildirimi ve olay çizelgesiyle başvurun. İmza attıysanız bunu gizlemeyin; belgenin kopyasını ve imza koşullarını sunun. Ücretsiz resmî yönlendirme için PROFEDET’in 2025 despido açıklamasını, bağlayıcı kapsam için Cámara de Diputados’un Ley Federal del Trabajo, artículos 47–50 ve 518 metnini esas alın.

Bu rehber belirli bir davanın sonucunu veya tazminat tutarını garanti etmez. İşveren türü, görev, collective agreement, fesih nedeni, ücret bileşenleri ve usul tarihi yetkili yol ile hesabı değiştirebilir; iki aylık süre nedeniyle somut dosyayı gecikmeden inceletin.