Meksika Prima Dominical: Pazar ve Haftalık Dinlenme

Meksika’da pazar çalışması ile haftalık dinlenme gününde çalışma aynı kavram değildir. İşçi pazar günü çalışıp haftanın başka günü dinlenebilir; bu durumda prima dominical gündeme gelir. Pazar aynı zamanda çalışanın belirlenmiş weekly rest günü ise, dinlenme günü çalışması için ayrı ödeme kuralı da uygulanabilir.

Önce haftalık dinlenme gününü belirleyin

Ley Federal del Trabajo uyarınca her altı çalışma günü için en az bir gün ücretli dinlenme hakkı vardır. Sürekli hizmet veren işyerlerinde employer ve çalışanlar dinlenme gününü çalışma düzenine göre belirleyebilir. Yani her çalışan için otomatik weekly rest pazar değildir.

Contract, roster, collective agreement ve önceki fiilî programı karşılaştırın. Değişen vardiyada hangi haftanın hangi günü descanso sayıldığını yazılı isteyin. Employer’ın sonradan ödeme yükünü azaltmak için geçmiş takvimi değiştirdiği şüphesinde yayınlanan roster, mesaj ve saat kayıtlarını saklayın.

Dinlenme gününde çalışılmadığında işçiye normal tam ücret ödenir. İşçi o gün hizmet verirse dinlenme için zaten hak ettiği ücrete ek olarak çalışılan hizmet için double salary ödenir. Pratik toplamı “triple” diye anılsa da bordroda descanso ücreti ve hizmetin double karşılığını ayrı görmek hesap denetimini kolaylaştırır.

Prima dominical’i ayrı satırda hesaplayın

Pazar günü çalışan kişi, ordinary daily wage üzerinden en az yüzde 25 prima dominical alır. Bu prim, pazarın normal vardiya günü olup haftalık dinlenmenin başka gün verilmesi halinde de doğar. Şirket politikası veya collective agreement daha yüksek oran sağlayabilir.

Pazar aynı zamanda weekly rest veya mandatory rest day ise yüzde 25 primi diğer hakların yerine koymayın. Hangi kalemin normal salary, hangisinin descanso hizmet ödemesi, hangisinin Sunday premium olduğunu ayırın. Overtime oluştuysa günlük/haftalık extra-hour hesabı da ayrıca yapılır.

Örneğin günlük ordinary wage 500 peso ise yalnız Sunday premium asgari 125 pesodur. Fakat pazar weekly rest günüyse bunun üstüne dinlenme günü çalışmasının LFT hesabı gelir. Net ödeme üzerinden tersine hesap yapmak yerine gross concepts kullanın.

Bordro ve süre dosyasını hazırlayın

Her hafta için altı çalışma günü, weekly rest, gerçek pazar saatleri ve ekstra saatleri takvimde işaretleyin. CFDI de nómina, recibo, attendance, roster ve banka yatırımıyla eşleştirin. Prima görünmüyorsa payroll’dan concept code ve calculation base isteyin.

Pazar vardiyası günlük sınırı aşıyorsa Sunday premium bütün overtime hesabının yerine geçmez. Önce ordinary Sunday hours ve yüzde 25 primi, ardından haftalık ilk dokuz extra saat ile dokuzu aşan bölümü ayırın. Fazla mesai rehberimizdeki doble/triple tablosunu aynı haftalık kayıt üzerinde uygulayın. Weekly rest gününün değiştirilmesi de geçmişte doğmuş prima veya descanso alacağını otomatik silmez.

PROFEDET, ödenmeyen prima dominical için genel olarak hakkın exigible olduğu tarihten itibaren bir yıllık claim süresine dikkat çeker. İç yazışmanın süreyi durdurduğunu varsaymayın. Kimlik, işveren bilgisi, sözleşme, bordro ve haftalık takvimle ücretsiz danışmanlık isteyin.

Güncel tanım ve ödeme için PROFEDET’in derechos laborales sayfasını ve bağlayıcı uyuşmazlıkta Ley Federal del Trabajo metnini esas alın.