Meksika'da Çalışanın Haklı Feshi: Artículo 51
Ücret düşürme, ödememe, şiddet, taciz veya ağır güvenlik tehlikesinde rescisión ile sıradan istifayı ayırın; 30 günlük süre için dosya kurun.
Meksika’da çalışanın işten ayrılması her zaman gönüllü renuncia değildir. Ley Federal del Trabajo’nun 51 ve 52. maddeleri, işverenin ağır ihlali halinde çalışanın ilişkiyi kendi sorumluluğu olmadan sona erdirip artículo 50 kapsamındaki tazminatı talep edebileceği rescisión yolunu düzenler.
Nedenler arasında işe alım koşulları hakkında aldatma, işveren veya temsilcisinin şiddet, tehdit, hakaret, kötü muamele, hostigamiento veya acoso sexual eylemi; ücretin düşürülmesi veya zamanında ödenmemesi; çalışanın aletlerine kasten zarar; ciddi sağlık-güvenlik tehlikesi ve çalışanın onurunu zedeleyen davranışlar bulunur. Her rahatsızlık otomatik olarak artículo 51 nedeni değildir; ciddiyet ve kanıt somut olayda incelenir.
30 günlük süreyi olay bazında hesaplayın
Artículo 52, çalışanın artículo 51 nedeninin meydana gelmesinden sonraki 30 gün içinde ayrılabileceğini söyler. İşe teklif sırasında aldatma nedeni ayrıca ilk 30 çalışma gününden sonra etkisini kaybeder. Devam eden ücret eksikliği, tekrar eden taciz veya güvenlik tehlikesinde başlangıç tarihi tartışmalı olabilir; süreyi kendiniz varsayarak beklemeyin.
İç HR şikâyeti, manager’ın ödeme vaadi veya mediation görüşmesi yasal süreyi kendiliğinden durdurmayabilir. Olay tarihini belirleyip PROFEDET veya uzmanla uygulanabilir conciliación/tribunal yolunu hemen doğrulayın.
Ayrılmadan önce delil zinciri kurun
Dosyada contract, pay slip, bank payment, schedule, IMSS, written complaint, response, witness ve olay çizelgesi bulunsun. Ücret düşürmede eski-yeni bordro; ödememede vade ve banka hareketi; tehlikede alan, görev, bildirim ve güvenliyse fotoğraf; tacizde tam söz veya davranış ile tarih-saat kaydedilir.
Şirket sistemine yetkisiz girmeyin, ticari sır veya başkasının sağlık dosyasını indirmeyin. Kendi iş ilişkinizi gösteren meşru kaydı koruyun. Fiziksel tehlike veya şiddet varsa kanıt toplamak için riskli ortamda kalmayın; acil güvenlik ve sağlık yardımı önce gelir.
İşverene gönderilecek yazılı bildirimin başlığı ve içeriği sonucu etkileyebilir. “Kişisel sebeple istifa ediyorum” cümlesi artículo 51 iddianızla çelişebilir. Tarih, spesifik ihlal, dayanak kayıt, ayrılış tarihi ve hak talebini uzmanla doğrulayıp belgenin teslim kanıtını alın.
Finiquito ile rescisión indemnización aynı değildir. Çalışılmış ücret, proportional aguinaldo, vacation ve prima vacacional zaten doğmuş kalemler olabilir; haklı fesih iddiasında artículo 50 hesabı ayrıca gündeme gelir. Geniş feragat içeren convenio’yu kalem ve vergi hesabını görmeden imzalamayın.
Başvurudan önce olay çizelgesindeki her iddiayı onu destekleyen belgeyle eşleştirin; duyuma dayalı ayrıntıları olgu gibi yazmayın. Bu eşleştirme, hangi ihlalin artículo 51 kapsamında ileri sürüldüğünü ve talep hesabının hangi kayda dayandığını açık tutar.
Şiddet veya taciz için violencia laboral rehberimizi, güvenlik tehlikesinde NOM-030 program rehberimizi kullanın. İşveren sizi önce feshetti ise hukuki sınıflandırma farklı olabilir; haksız fesih rehberimiz uygulanır.
Güncel nedenler ve süre için Cámara de Diputados’un Ley Federal del Trabajo, artículos 50–52 metnini esas alın. Bu yazı, işten hemen ayrılma talimatı veya somut tazminat garantisi değildir.
