Meksika'da Eşit İşe Eşit Ücret: Artículo 86
Aynı unvanı değil; görev, vardiya ve verimlilik koşullarını karşılaştırın. Ücret farkını toplam ödeme, nesnel ölçüt ve cinsiyet ücret açığı açısından belgeleyin.
Meksika’da iki çalışanın aynı unvana sahip olması tek başına aynı ücret sonucunu kanıtlamaz; farklı unvan verilmesi de fiilen eşit işi görünmez kılmaz. Ley Federal del Trabajo’nun 86. maddesi, aynı pozisyon, vardiya ve eşit verimlilik koşullarında yapılan eşit işe eşit ücret ödenmesini gerektirir.
16 Aralık 2024 reformlu metin ayrıca devletin cinsiyet ücret açığını azaltma yükümlülüğüne uygun olarak eşitsiz ücret uygulamalarını ortadan kaldırmaya yönelik eylemleri teşvik eder. Ücret farkı dosyasında hem artículo 86 karşılaştırması hem de ayrımcılık boyutu ayrı incelenmelidir.
Karşılaştırmayı fiilî işle kurun
Görev listesini yalnız job title üzerinden değil, sorumluluk, karar yetkisi, ekip büyüklüğü, müşteri veya üretim hacmi, gerekli sertifika, vardiya, çalışma yeri ve ölçülen çıktıyla karşılaştırın. Kıdem, belgelenmiş performans, bölgesel piyasa veya farklı sorumluluk nesnel açıklama olabilir; ancak gerekçenin olaydan sonra üretilmiş, tutarsız veya yalnız belirli gruba uygulanmış olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Toplam ücreti yalnız aylık taban maaşla sınırlamayın. Düzenli bonus, commission, vardiya primi, yemek veya ulaşım ödemesi, hisse, ayni hak ve diğer tekrar eden menfaatler gerçek farkı etkileyebilir. Bununla birlikte her kalemin hukukî olarak salario sayılıp sayılmadığı ayrıca değerlendirilir.
Çalışan kendi sözleşmesi, job description, hedef, değerlendirme, vardiya, CFDI de nómina ve ücret değişikliği yazışmasını saklasın. Karşılaştırılan kişinin kişisel bordrosunu yetkisiz edinmeyin. Kamuya açık ilan, şirketin yayınladığı ücret bandı veya çalışanın kendisinin gönüllü paylaştığı bilgi varsa kaynağı ve tarihi açıkça yazın.
Yazılı açıklama ve düzeltme isteyin
HR’a gönderilecek başvuruda “herkes benden fazla alıyor” yerine karşılaştırılabilir görevleri, bilinen farkı, ne zamandan beri sürdüğünü ve istenen incelemeyi belirtin. İşverenden kullanılan ücret bandı, seviye, performans dönemi ve düzeltme tarihini yazılı açıklamasını isteyin. Geriye dönük fark ve gelecekteki ücret düzeltmesini birbirinden ayırın.
Başvurudan sonra görev düşürme, vardiya değiştirme, dışlama veya fesih olursa olayları ayrı tarihlerle kaydedin. İç inceleme yasal başvuru sürelerini otomatik durdurmayabilir; prescripción rehberimiz farklı süreleri açıklar.
Ücret eşitsizliği korunan özellik nedeniyle oluşmuşsa işyerinde ayrımcılık rehberimizi ve gerekirse CONAPRED yolunu da değerlendirin. İşçilik alacağı, ayrımcılık incelemesi ve vergi/bordro düzeltmesi aynı kurum veya aynı çözüm değildir.
İşveren, ücret denetiminde aynı rol ailesi içindeki taban, bonus ve terfi verisini cinsiyet ve diğer ilgili ölçütlere göre inceleyebilir; açıklanamayan fark için düzeltme planı ve tekrar kontrol tarihi belirlemelidir. Bireysel dosyada kullanılan performans ölçütünün önceden bildirilip bildirilmediği de önemlidir.
Ücret düzeltmesi yapılırsa yeni taban tutarı, yürürlük tarihi, geriye dönük fark, bonus etkisi ve CFDI düzeltmesi yazılı olsun. Tek seferlik “telafi bonusu” kalıcı taban farkını kapatmayabilir; sonraki bordroyu ve banka yatırımıyla eşleşmesini ayrıca kontrol edin.
Güncel kural için Cámara de Diputados’un Ley Federal del Trabajo, artículos 85–86 metnini esas alın. Bu rehber belirli iki çalışanın hukukî olarak eşit durumda olduğu sonucunu vermez.
