Meksika Ev İşçisi Hakları: Yazılı Sözleşme ve IMSS
Gündelik veya yatılı ev işinde employer'ı, çalışma yerini, saatleri, ücret ve ayni koşulları yazılı sözleşmeye bağlayın; IMSS ve temel prestaciones kaydını doğrulayın.
Meksika’da ücret karşılığı temizlik, yemek, bakım veya başka household işi yapan kişi, gündelik entrada por salida ya da yatılı de planta çalışsa da Ley Federal del Trabajo kapsamındaki persona trabajadora del hogar olabilir. İşin özel evde yapılması, çalışanın formal labor rights ve social security hakkını ortadan kaldırmaz.
Employer ve işyerini doğru tanımlayın
Bir kişi haftanın farklı günlerinde birden çok evde çalışıyorsa her household/employer ilişkisini ayrı kaydedin. Ad-soyad veya tüzel kimlik, adres, çalışma günleri, başlangıç-bitiş, görev, daily/weekly wage, ödeme günü ve banka/nakit yöntemi yazılı olsun. “Aileden biri gibi” ifadesi contract yerine geçmez.
Written agreement içinde meals veya accommodation gibi ayni koşullar varsa değeri ve kapsamı açık olmalıdır; salary’nin tamamını ayni yardıma çevirmeyin. İş ekipmanı, cleaning chemicals, protective items, transport arrangement ve injury reporting kanalını belirleyin.
Employee status ile bağımsız hizmeti yalnız “honorarios” etiketine göre ayırmayın. Kişisel hizmet, employer talimatı, düzenli gün-saat ve subordinación fiilî ilişkiyi gösterebilir. CFDI veya nakit ödeme tek başına status belirlemez.
Prestaciones dosyasını ayrı ayrı tutun
Ev işçisi; salario, weekly rest, mandatory rest days, vacaciones ve prima vacacional, aguinaldo ve uygulanabilir diğer LFT haklarına sahiptir. Her ödeme için tarih, worked days, gross wage, prestaciones ve deduction ayrımını receipt ile kaydedin. Çalışan kopyasını almalıdır.
Yatılı çalışmada gece dinlenmesi, gün içi ara ve gerçek work availability önemlidir. Employee’ın evde bulunması her saatin aktif çalışma olduğu anlamına gelmeyebilir; ancak sürekli talimat altında bekleme ve kesintiye uğrayan dinlenme gerçek jornada hesabını etkileyebilir. Roster ve call log tutun.
Vacation, aguinaldo ve Sunday/holiday pay hesaplarını “daily rate zaten içeriyor” diye belirsiz bırakmayın. Daha iyi contract koşulları korunur. Employment bittiğinde owed wages, proportional benefits ve termination reason yazılı final account içinde gösterilmelidir.
IMSS kaydını doğrulayın
Employer, persona trabajadora del hogar için IMSS registration ve contribution yükümlülüğünü yerine getirmelidir. Birden çok employer varsa her birinin gün ve ücret bildirimi doğru olmalıdır. NSS, CURP, registered wage, covered days ve vigencia kaydını periyodik kontrol edin.
Yalnız employer’ın “ödedim” demesi yerine IMSS vigencia ve semanas cotizadas kayıtlarını alın. Eksik gün veya yanlış salary emeklilik, sağlık ve cash-benefit haklarını etkileyebilir. Düzeltmeyi employer ve IMSS kanıtlarıyla takip edin.
PROFEDET’in hizmetleri ücretsizdir. Contract yoksa dahi mesaj, recurring schedule, transfer, receipt, witness ve household address kaydıyla çalışma ilişkisini belgeleyin. Retaliation veya dismissal halinde olay tarihi ve belirtilen nedeni yazın; claim süreleri için gecikmeden danışın.
Resmî genel haklar için PROFEDET’in persona trabajadora del hogar sayfasını, kayıt adımları için IMSS ev hizmetleri çalışanı rehberimizi esas alın.
