Meksika'da İş İlişkisinin Geçici Askıya Alınması
Enfermedad contagiosa, geçici iş göremezlik, gözaltı, zorunlu belge eksikliği ve sezon sonu gibi askı nedenlerini; başlangıç, dönüş ve fesih ayrımıyla yönetin.
Meksika’da iş ilişkisinin askıya alınması, iş sözleşmesinin sona ermesiyle aynı değildir. Ley Federal del Trabajo’nun 42. maddesi, belirli nedenler sürerken çalışanın hizmet verme ve işverenin ücret ödeme yükümlülüklerinin taraflara sorumluluk yüklemeden geçici olarak durabileceği halleri sayar.
Bu haller arasında çalışanın bulaşıcı hastalığı; iş kazası sayılmayan kaza veya hastalıktan doğan geçici iş göremezlik; daha sonra beraatle sonuçlanan tutukluluk; gözaltı; bazı anayasal kamu hizmetleri; belirli kamu organlarında çalışan temsilciliği; çalışana yüklenebilen zorunlu belge eksikliği; sezonluk çalışmada sezonun bitişi ve Sosyal Güvenlik Kanunu artículo 140 Bis izni bulunur.
Neden ve başlangıç tarihini belgeleyin
Her devamsızlık suspensión değildir. Tıbbi durumda IMSS incapacidad belgesi, başlangıç ve bitiş tarihi ile işverenin ne zaman haberdar olduğu önemlidir. Özel doktor raporu sağlık durumunu gösterebilir fakat IMSS ödeneği veya işveren kayıt sürecinde aynı işlevi otomatik görmeyebilir.
Zorunlu lisans veya belgenin eksikliği çalışana yükleniyorsa hangi yasa veya düzenlemenin belgeyi istediği, sürenin ne zaman bittiği ve yenileme için ne yapıldığı yazılı olmalıdır. İşverenin kendi idari gecikmesini çalışan kaynaklı belge eksikliği gibi göstermesi ayrıca incelenmelidir.
Tutukluluk veya gözaltıda resmî karar, serbest bırakılma tarihi ve işverene bildirim kanıtı saklanmalıdır. Artículo 42, bütün ceza süreci sonuçlarının aynı olmadığını gösterir; yalnız “işe gelemedi” notuyla fesih sonucu çıkarmayın.
İşe dönüş süresini kaçırmayın
Artículo 45’e göre bulaşıcı hastalık, geçici iş göremezlik, gözaltı ve çalışana yüklenen belge eksikliği hallerinde çalışan neden bittiği günü izleyen gün işe dönmelidir. Tutukluluk ve bazı kamu görevi/temsilcilik hallerinde dönüş için nedenin bitiminden sonra 15 günlük süre düzenlenir.
Dönüşten önce işverene tarihli bildirim gönderin; IMSS alta veya tıbbi sonlandırma belgesi, serbest bırakılma belgesi ya da yenilenmiş lisansı ekleyin. İşveren “pozisyon doldu” diyorsa bunu yazılı isteyin ve fiilî olarak işe alınmadığınız günü kaydedin. Askı bitiminde iş ilişkisi otomatik istifa sayılmaz.
Artículo 43 başlangıç ve bitiş anını nedene göre farklı bağlar. Sağlık durumunda işverenin hastalığı öğrendiği veya iş göremezliğin başladığı tarih ile IMSS’nin belirlediği dönem önemlidir. Sezonluk çalışmada askı, sezon sonundan yeni sezon başlangıcına uzanır. Bu nedenle bütün nedenlere tek bir takvim kuralı uygulamayın.
Askı döneminde ücret, IMSS ödeneği, kıdem ve yan hakların etkisi neden ve özel sosyal güvenlik kuralına göre değişebilir. Bordroda sıfır ödeme görülmesi tek başına yasal sınıflandırmayı kanıtlamaz. IMSS belgesi, CFDI, banka hareketi ve şirket izin kodunu birlikte kontrol edin.
İşveren ilişkiyi sona erdirdiğini bildirirse suspensión yerine fesih analizi gerekir; haksız fesih rehberimiz iki aylık süreyi açıklar. Sağlık belgesi ve ödeme için IMSS incapacidad rehberimizi kullanın.
Güncel metin için Cámara de Diputados’un Ley Federal del Trabajo, artículos 42–45 sürümünü esas alın. Bu yazı belirli devamsızlığın yasal askı olduğu sonucunu vermez.
