Meksika'da İşverenin Haklı Feshi: Artículo 47

Meksika’da işverenin “haklı nedenle fesih” demesi tek başına tazminatsız rescisión sonucunu doğurmaz. Ley Federal del Trabajo’nun 47. maddesi, işverenin sorumluluk olmadan iş ilişkisini sona erdirebileceği nedenleri ve yazılı bildirim usulünü düzenler. İleri sürülen davranış, kanundaki nedenle, ağırlıkla ve tarihle somut biçimde eşleşmelidir.

Sayılan nedenler arasında ilk 30 çalışma gününde sahte belgeyle yetenek hakkında aldatma; ciddi dürüstlük ihlali, şiddet, tehdit veya ağır kötü muamele; kasıtlı ya da belirli ağırlıktaki ihmalkâr maddi zarar; işyeri güvenliğini bağışlanamaz ihmal ile tehlikeye atma; cinsel taciz; zarara yol açan ticari sır açıklama ve 30 günlük dönemde izinsiz veya haklı neden olmadan üçten fazla devamsızlık yer alır.

İşe ilişkin haklı talimata uymama, kaza önleme tedbirlerini reddetme, belirli koşullarda sarhoş veya uyuşturucu etkisinde işe gelme, işi engelleyen kesinleşmiş hapis cezası ve çalışana yüklenebilen zorunlu belge eksikliğinin kanundaki süreyi aşması da sayılan haller arasındadır. Benzer neden hükmü sınırsız değildir; sayılanlarla aynı ağırlık ve benzer iş sonucu aranır.

Bildirim davranışı ve tarihi açıkça göstermeli

İşveren, feshe yol açan davranış veya davranışları ve bunların gerçekleştiği tarihleri açıkça yazmalıdır. Bildirim fesih anında çalışana kişisel olarak verilebilir. Bu yapılmazsa işveren, beş iş günü içinde yetkili tribunal’e bildirip çalışanın kayıtlardaki son adresini sunarak kişisel tebligat istemelidir.

Artículo 47, fesih taleplerine ilişkin prescripción süresinin çalışan bildirimi kişisel olarak alana kadar başlamayacağını söyler. Çalışana veya tribunal aracılığıyla bildirim yapılmaması, tek başına haksız ayrılık karinesi doğurur; işveren yine de feshi haklı gösteren aksi kanıt sunabilir.

Olay dosyasını sonuçtan önce kurun

İşveren için dosyada politika, uygulanabilir Reglamento, olay raporu, tanıkların kendi ifadeleri, kamera veya sistem kaydının saklama zinciri, çalışanın açıklaması, daha önceki tutarlı uygulama ve karar tarihi bulunmalıdır. Genel “güven kaybı” veya tarihsiz performans eleştirisi yerine hangi fiilin hangi maddeye dayandığı gösterilmelidir.

Çalışan bildirimi imzalarsa “teslim aldım” ile “iddiaları kabul ediyorum” ifadelerini ayırsın ve kopyasını alsın. Belgeyi almaktan kaçınma stratejisinin süre ve delil sonucunu uzmanla doğrulamadan varsaymayın. İşyerine giriş engellendiyse fiilî ayrılık tarihini mesaj, tanık ve erişim kaydıyla not edin.

Devamsızlık iddiasında 30 günlük dönem, her yokluk tarihi, izin talebi ve sağlık belgesi tek tek kontrol edilir. Ekipman hasarında ilk teslim durumu, bakım, olay ve doğal aşınma ayrılır. Taciz veya şiddet iddiasında güvenlik önlemi alınırken tarafsız inceleme ve kişisel veri korunmalıdır.

Çalışan feshe itiraz edecekse iki aylık süre rehberimizi, işverenin belge yükü için ispat rehberimizi kullanın. İç itirazın yasal süreyi otomatik durdurduğunu varsaymayın.

Güncel metin için Cámara de Diputados’un Ley Federal del Trabajo, artículo 47 sürümünü esas alın. Bu yazı belirli fesih nedeninin geçerli olduğu sonucunu vermez.