Meksika'da Deneme Süresi ve İlk Eğitim Sözleşmesi
Periodo a prueba ile capacitación inicial ayrımını; yazılı sözleşme, süre sınırı, ücret, IMSS, performans ölçütü ve tekrar yasağı üzerinden kontrol edin.
Meksika’da “ücretsiz deneme”, bordro dışında çalışma veya aylarca yenilenen probation hukuken aynı şey değildir. Ley Federal del Trabajo, periodo a prueba ile capacitación inicial düzenini ayrı tanımlar; her ikisinde de çalışan ücret, sosyal güvenlik ve yaptığı görevin prestaciones haklarına sahiptir.
Deneme süresi, belirsiz süreli veya 180 günden uzun iş ilişkisinde çalışanın gerekli bilgi ve yeteneği taşıyıp taşımadığını doğrulamak içindir. Genel sınır 30 gündür. Yönetim, genel idare veya uzman teknik/profesyonel görevlerde 180 güne kadar uzatılabilir. İşveren unvanı “manager” yazarak fiilen sıradan görevi otomatik olarak 180 güne çıkaramaz; görev içeriği önemlidir.
Capacitación inicial farklı bir amaç taşır
İlk eğitim ilişkisi, kişinin işe alınacağı faaliyet için gerekli bilgi veya beceriyi kazanması amacıyla işveren yönetiminde çalışmasıdır. Genel azami süre üç ay; yönetim, genel idare veya uzman profesyonel işlerde altı aydır. Bu dönem üretim yapan çalışana “öğrenci” etiketi koyup ücreti kaldırmaz.
Her iki düzen yazılı olmalı ve sosyal güvenliği garanti etmelidir. Yazılı belge yoksa kanun ilişkiyi belirsiz süreli sayar. Sözleşmede başlangıç-bitiş tarihi, düzenin türü, amaç, görev, ücret, jornada, prestaciones, değerlendirme ölçütü, supervisor ve IMSS alta bilgisi yer alsın. İş sözleşmesi zorunlu maddeler rehberimiz iki nüsha kontrolünü açıklar.
İşveren dönem sonunda yeterliliğin karşılanmadığını ileri sürerse görev niteliği ile Comisión Mixta de Productividad, Capacitación y Adiestramiento görüşünü dikkate almalıdır. Bu, sonuç ne olursa olsun sınırsız takdir demek değildir. Hedef, verilen eğitim, feedback, değerlendirme ve karar tarihi kayıtlı olmalıdır.
Aynı iş için tekrar eden denemeyi sorgulayın
Deneme ve ilk eğitim dönemleri aynı iş ilişkisinde art arda veya birden çok kez uygulanamaz; görev değişse veya promotion olsa dahi kanundaki tekrar yasağı dikkate alınır. Süre bitip ilişki devam ederse ilişki belirsiz süreli sayılır ve geçen dönem kıdeme eklenir.
Çalışan offer, imzalı sözleşme, job description, attendance, pay slip, bank payment, IMSS alta, training plan, evaluation ve mesajları saklasın. “Denemeyi geçmedin” bildirimi sözlü ise karar tarihini ve son çalışma gününü tarafsız mesajla teyit edip yazılı belge isteyin. Şirket sistemine yetkisiz girmeyin.
Ücret veya IMSS kaydı yoksa bunu yalnız dönem sonunda değil, başta yazılı bildirin. İş ilişkisinin sona erdirilmesinde belgeyi okumadan renuncia veya geniş feragat imzalamayın; haksız fesih rehberimiz iki aylık süre riskini açıklar.
Teklif mektubu ile nihai sözleşme farklı süre veya düzen adı kullanıyorsa iki belgeyi birlikte saklayın. Sonradan yapılan değişikliğin tarihini ve size ne zaman bildirildiğini kaydetmek, dönemin hukuki niteliğini ve başlangıcını doğrulamaya yardımcı olur.
Güncel kapsam için Cámara de Diputados’un Ley Federal del Trabajo; artículos 35 ve 39-A–39-E metnini esas alın. Bu rehber belirli fesih sonucunu garanti etmez; görev, sözleşme, tarih ve belgeleri PROFEDET veya yetkin uzmanla gecikmeden inceletin.
